Kiedy wybitny wschowski pastor oddawał do druku swą książkę, jego intencją było, aby pamięć o opisywanych przez niego wydarzeniach nie zaginęła, czemu dał wyraz w następującej dedykacji:

„Tym
wybranym, świętym i umiłowanym
przez Boga, przy ewangelickim kościele
pw. Żłóbka Chrystusowego
we Wschowie,
jako
moim najdroższym
dzieciom
Kościoła i spowiedzi,
przekazuję
ten znak ręki Boga,
która karze i ochrania, tak jak to oni wraz ze mną
na własne oczy widzieli,
na wiecznotrwałą pamiątkę,
dla nich i ich dzieci,
ich na całe życie
wierny orędownik u Boga
Samuel Fryderyk Lauterbach, pastor.”

A Wilecki, opowiadając o swoich zmaganiach z tekstem Lauterbacha, starał się przedstawić ideę przekładu i wydania dzieła, ale także wskazać na specyficzne cechy tekstu wschowskiego pastora, omawiającego jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w dziejach miasta. Podkreślił także kronikarski charakter zapisu Lauterbacha, z którym przyszło mi się osobiście zmierzyć jako tłumaczowi książki.

Omawiając poszczególne etapy swojej pracy podziękował za wsparcie pomysłodawcy połączenia obu wydarzeń, sesji i wydania książki, dyrektorowi Muzeum Ziemi Wschowskiej Leszkowi Marciniakowi oraz wszystkim osobom, z pomocy których jako tłumacz korzystał.

Jako główne cele przekładu i wydania dzieła wskazał jego poznawczy i popularyzatorski charakter, przy jednoczesnej realizację zamierzenia Autora, czyli przypomnienia i wskazania mieszkańcom miasta ważnych faktów z jego historii. Zakodowana w tekście głęboka refleksja nad ludzkim przemijaniem oraz nad sposobami obrony przed nim w postaci kultywowania pamięci o przodkach, powinna znaleźć w jego przekonaniu na kartach książki postać równie trwałą, jak na kamiennych nagrobkach wschowskiego Campo Santo. Tym bardziej, że pastor Lauterbach w kronikarski, dokładny sposób przedstawia chronologiczny ciąg wydarzeń, prezentując stan poniesionych strat (zginęło około 3000 mieszkańców) i załączając ich wykazy m.in. według wykonywanych profesji.
W reporterskim stylu prezentuje szerokie spektrum zachowań ludzkich w takiej sytuacji – od zabobonów począwszy (np., żeby wykopać z grobu pierwszą pochowaną ofiarę epidemii dżumy i żeby wbić jej osikowy kołek w serce), poprzez szerzenie się plotek, izolację przed innymi, ucieczkę w modlitwy lub przeciwnie – w lubieżność (bo przecież niewiele życia zainteresowanym pozostało) czy wreszcie ludzką niegodziwość – zwłaszcza na przykładzie zachowania grabarzy (jeśli ktoś im „podpadł”, to potrafili mu przywieźć nieboszczyka pod drzwi). Dosyć egzotycznie wypada obraz ówczesnej medycyny, tj. leków, za pomocą których przyszło bronić się przed tą straszną chorobą. Wreszcie jest to także obraz ludzkiej solidarności w niedoli – długi jest wykaz miejscowości, których mieszkańcy pośpieszyli z pomocą pod bramy zamkniętej dla świata zewnętrznego Wschowy.
Autor kroniki próbuje racjonalizować to, co opisuje – stąd sporo przypisów odwołujących się do stanu nauki z początków XVIII wieku oraz ówczesnych jej przedstawicieli. Z drugiej strony – nie tłumi on w sobie duszy teologa, duchownego odpowiedzialnego za swoje „owieczki”. Dopatruje się ingerencji karzącej za grzechy ręki Boga, ale również tej, która nie szczędzi łask. Liczne przypisy teologiczne oraz załączone pieśni okolicznościowe nie utrudniają lektury książki, natomiast są dowodem niewątpliwej erudycji jej autora.

Praca Lauterbacha, właściwie nieznana współczesnym mieszkańcom Wschowy, będzie bez wątpienia znakomitym źródłem wiedzy na temat osiemnastowiecznej historii miasta i jego obywateli, zmagających się z tragedią porównywalną jedynie z doświadczeniem wojny. Taka też była intencja Autora, aby tekst służył „na wieczną pamiątkę“.

Książkę można nabyć w Muzeum Ziemi Wschowskiej, w cenie 40,00 zł.

4 września w Starostwie Powiatowym odbyło się pierwsze spotkanie Rady Programowej Muzeum Ziemi Górowskiej. Na zaproszenie Starosty Górowskiego Beaty Pony przybyli: prof. dr hab. Jerzy Piekalski – dyrektor Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, kierownik Muzeum Archeologicznego Arsenał (Oddziału Muzeum Miejskiego we Wrocławiu) Krzysztof Demidziuk, kierownik ROBiDZ w Poznaniu – Pracownia Terenowa w Trzebinach Marek Wróbel, współtwórca licznych projektów i realizacji instytucji kultury dr Zbigniew Hajłasz z Wrocławia, przedstawicielka Gminy Jemielno – Zdzisława Baranowska, Sekretarz Gminy Góra Tadeusz Otto, przedstawiciel Gminy Niechlów Remigiusz Drzewiecki, przedstawiciel Gminy Wąsosz Paweł Niedźwiedź, przedstawiciel Towarzystwa Miłośników Ziemi Górowskiej Mirosław Żłobiński oraz przedstawiciel Komitetu Założycielskiego Muzeum Cezary Jurga.
Starostwo reprezentował dyrektor Wydziału Oświaty, Kultury i Sportu Sławomir Bączewski, który jednocześnie przewodniczył obradom, oraz Irena Bulczyńska – inspektor tegoż Wydziału, koordynująca prace związane z tworzeniem muzeum.
Dyskusję poprzedziła krótka prezentacja, metodologii przyjętej przez organizatora oraz zaawansowania dotychczasowych prac związanych z utworzeniem muzeum. Blisko dwugodzinne spotkanie podjęło próbę określenia modelu przyszłego muzeum. Treść dyskusji odzwierciedlała problematykę nurtującą obecne muzealnictwo: jak ożywić i uatrakcyjnić funkcjonowanie instytucji muzealnej.

Co zrobić ? – by stworzyć miejsce, w którym zwiedzający może aktywnie badać i przeżywać historię.
Co eksponować ? – i czy np. można się obyć bez działu archeologicznego, do którego tradycyjnie jesteśmy przyzwyczajeni.
Co zrobić ? – by nowo powstające muzeum nie stało się kolejną, skostniałą w swym działaniu instytucją.
Co zrobić ? – by przyciągnąć do niej uczestników z grupy wiekowej między 25 a 60 rokiem życia, tzn. tych, którzy wg badań statystycznych, nie uczestniczą w życiu muzealnym.
Pytań było wiele bo też problem i wyzwanie duże.

Cenne uwagi do dalszych przemyśleń formułowali praktycy, tzn. prof. Jerzy Piekalski, Krzysztof Demidziuk, Marek Wróbel oraz dr Zbigniew Hajłasz. Przedstawiciele Ziemi Górowskiej nakreślali z kolei lokalny punkt widzenia i własne oczekiwania od instytucji muzeum. Odwoływano się przy tym do przykładów wartych naśladowania, ale też wskazano i uwrażliwiono na możliwe zagrożenia.
Współczesne muzeum – powołane do realizacji różnorakich funkcji zgodnych z ustawą (gromadzenie, konserwacja, naukowe opracowanie, upowszechnianie) musi z pewnością większy nacisk położyć na popularyzację swych dokonań. Same muzea natomiast nie mogą być instytucjami zamkniętymi. Nowoczesny model wymaga od organizatora uwzględnienia oczekiwań lokalnej społeczności, w tym także wyjścia poza przysłowiowe „mury” instytucji. Coraz częściej wykorzystywana jest atrakcyjność form warsztatowych, a organizatorzy wystaw doceniają i odwołują się do techniki komputerowej, pozwalającej wzbogacić wystawę o dodatkowe walory.
Na tym etapie spotkanie nie dało prostej odpowiedzi jak ma wyglądać nasze muzeum. Uczestnicy spotkania po faktycznej „burzy mózgów” pozostawili temat otwarty do następnego spotkania, które prawdopodobnie odbędzie się już w październiku.

Patronat nad wystawą sprawuje firma Werner Kenkel – Mecenas Kultury 2009.

Wystawa jest opowieścią o „ludziach muzyki”, którzy na przestrzeni minionych dziesięcioleci, tworzyli artystyczny klimat i przyczyniali się do rozwoju życia kulturalnego na terenie Ziemi Wschowskiej i w jej okolicach.

Dzięki zgromadzonym pamiątkom, w tym archiwalnym dokumentom, zapisom nutowym i fotografiom, kronikom i instrumentom, udało się przygotować ekspozycję, opisującą dzieje wschowskiej muzyki w XIX i XX w. Liczne chóry, orkiestry dęte, zespoły ludowe, kapele i grupy muzyczne, działające w tym okresie, znajdą swoje miejsce także w publikacji autorstwa Zdzisława Rygusika, Ziemia Wschowska pisana nutami.

Serdecznie zapraszamy wszystkich miłośników muzyki i historii do obejrzenia jedynej i niepowtarzalnej w swoim rodzaju wystawy.

źródło: wschowa.pl